środa, 19 listopada 2014

100- lecie wielkiej bitwy



Niedawne zwiedzanie cmentarza wojennego w Wiączyniu Dolnym, zainspirowało mnie do bliższego zaznajomienia się z jego historią, a co za tym idzie z przebiegiem wydarzeń, które miały miejsce w okolicach Łodzi równo sto lat temu. Mowa oczywiście o jednej z większych operacji militarnych I Wojny Światowej na froncie wschodnim, która przeszła do historii jako Bitwa Łódzka lub Operacja Łódzka.
Nadarzyła się ku temu specjalna okazja, jako że Centralne Muzeum Włókiennictwa w Łodzi, przy wsparciu Muzeum w Piotrkowie Trybunalskim, oraz Stowarzyszenia Eksploracyjno- Historycznego "Grupa Łódz", zorganizowało na ten temat interesującą wystawę.

"Operacja Łódzka przez niektórych sztabowców określona została najbardziej złożoną operacją manewrową I wojny światowej. Jest to ważne dla naszej historii szczególnie z uwagi na to, że we wszystkich trzech armiach uczestniczących w Operacji Łódzkiej znajdowali się Polacy. Polskie nazwiska można odczytać na zachowanych płytach nagrobnych na cmentarzach ziemi łódzkiej lub w zapiskach osób uczestniczących w walkach.

Operacja obejmowała swoim zasięgiem dość rozległy teren: od północy rzekę Wisłę od ujścia Bzury do Włocławka; od zachodu linię Włocławek - Koło oraz rzeki Wartę i Widawkę; na południu linię Działoszyn - Przedbórz oraz na wschodzie rzekę Pilicę poprzez Nowe Miasto - Rawę do rzek Rawki i Bzury. Na tym terenie doszło do starcia, w którym uczestniczyły trzy armie rosyjskie wchodzące w skład Frontu Północno-Zachodniego ( 1., 2. i 5. ) pod dowództwem generała Nikołaja Ruzskiego. W armiach carskich znajdowało się w sumie 362.447 żołnierzy i oficerów. Przeciwnikiem Rosjan były głównie siły niemieckie liczące 206.500 żołnierzy i oficerów, w głównej mierze skupione w 9. Armii niemieckiej pod dowództwem generała Augusta von Mackensena. Dodatkowo, aby wzmocnić jej siły, pomiędzy 1 a 12 listopada z Frontu Zachodniego zostały przerzucone dodatkowe cztery korpusy, co spowodowało osłabienie na tamtym froncie niemieckiego uderzenia. W przededniu starcia na tym dość niewielkim terenie, zostało skoncentrowanych przeszło 600 000 żołnierzy i oficerów.

Głównymi przeciwnikami w operacji łódzkiej były armie rosyjska i niemiecka, ale warto wspomnieć również o jednostkach austro-węgierskich, które uczestniczyły bezpośrednio i pośrednio w tych działaniach. W końcu września 1914 roku, doszło do wzmocnienia sił niemieckich przez użyczenie znacznej części austro-węgierskiej 2 Armii, walczącej dotąd w Galicji. Na początku 1915 roku jednostki tej armii zostały oddelegowane na front karpacki.

Operacja Łódzka obfitowała w wiele krwawych epizodów[...]. Najlepiej obrazują to eksponaty zgromadzone na wystawie pochodzące z pól bitewnych całej operacji, a zebrane przez członków Stowarzyszenia Eksploracyjno-Historycznego „Grupa Łódź”. Manierki, kociołki, bagnety, łuski, przestrzelone pociski, sprzączki od pasów, skorupy granatów są świadkami wydarzeń zarówno bohaterskich, jak i tych mniej chwalebnych. Stanowią one uzupełnienie pisemnych relacji uczestników walk na łódzkiej ziemi, którzy na kartach pamiętników i w opowieściach przekazali relacje o okropnościach wojny, jakich doświadczyli."

Wystawa zdecydowanie warta była odwiedzenia, a jej kameralny charakter bardzo przypadł mi do gustu. Na niewielkiej powierzchni zebrano sporo ciekawych eksponatów, pamiątek i militariów, oraz w atrakcyjny wizualnie i przystępny sposób, przedstawiono historię tamtych znamiennych i tragicznych wydarzeń.  

Fragment wystawy

Karabinek Karabiner 88 (u góry), oraz karabin Gewehr 88 kal.7,92mm


Karabin Mosin M91. Podstawowa broń piechoty rosyjskiej

Krótka broń palna, tasaki oraz bagnety rosyjskie

Żołnierskie manierki i menażki

Najróżniejsze "wykopki'

Repliki mundurów

Hełm pruski typu Pickelhaube w płóciennym pokrowcu

Na pierwszym planie od lewej: Gewehr 98,oraz Werndl-Holub M73/77

Pruskie szable i pałasze oficerskie

Fragment wystawy

Tasaki saperskie (u góry) oraz bagnety austriackie

Jedna z map przedstawiających rozlokowanie wojsk, oraz kierunki ich natarcia

Bagnety niemieckie różnego typu. Na dole: długie S98 zwane "ość"

Niemieckie pistolety Parabellum P-08, Steyr M12 oraz Dreyse M07

Różne łuski, oraz rosyjskie pociski artyleryjskie typu szrapnel

Fragment wystawy

Austriackie klamry od pasa, orły, broń krótka, granaty M14 oraz ładownice do karabinu Menlicher

Szabla austriacka szeregowego kawalerii (u góry), oraz dwie rosyjskie szaszki dragońskie M81/09

Kolejne łuski i pociski

Miniatura niemieckiego ciężkiego moździerza z 1914r.

Saperki, nożyce do cięcia drutu, strzemiona kawaleryjskie, oliwiarki do broni i trzonki kilofów

Na górze: dwa rosyjskie granaty systemu Liszina, oraz granat M12 tzw."latarnia"

Cześć wystawy

Fragmenty oporządzenia oraz drobiazgi żołnierskie

Fragment wystawy


I krótkie materiały filmowe:



 


Źródło cytatu i zdjęcie archiwalne: Piotr Wojtasik, Jacek Ziętek "100.rocznica Operacji Łódzkiej 1914-2014" Wydawnictwo Ł.D.K. Łódz 2014

    

2 komentarze:

  1. Ciekawe :), dziękuję za namiastkę zwiedzania :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Proszę bardzo. Fajnie że się podobało :)

      Usuń